De naam van Hazelburn whisky verbergt een bijzonder geheim dat je zal verrassen

Wie een fles Hazelburn ziet staan, zou zomaar kunnen denken dat er ergens in Campbeltown een Hazelburn Distillery staat. Toch is dat al ruim 100 jaar niet meer het geval. De whisky wordt tegenwoordig gemaakt bij Springbank, maar de naam voert ons terug naar een verdwenen distilleerderij die ooit tot de grootste van Campbeltown behoorde.

En wie de geschiedenis van Hazelburn induikt, komt nog iets bijzonders tegen. De distilleerderij stond namelijk niet altijd op dezelfde plek en mogelijk werd er onder deze naam al whisky gemaakt voordat Hazelburn officieel als distilleerderij werd opgericht, stiekem dus.

Tijd om terug te gaan naar het Campbeltown van de 18e en 19e eeuw.

De huidige Hazelburn is een van de drie verschillende single malt whisky's die bij Springbank Distillery worden gemaakt. Naast Springbank zelf maakt de distilleerderij ook de zwaar geturfde Longrow en de ongeturfde Hazelburn. Voor de oorsprong van die laatste naam moeten we terug naar de voormalige Hazelburn Distillery in Campbeltown.

De geschiedenis daarvan is alleen niet helemaal duidelijk. Hazelburn wordt doorgaans als een distilleerderij uit 1825 beschouwd. Er zijn alleen aanwijzingen dat de geschiedenis verder teruggaat dan dat. In een beschrijving van Hazelburn uit 1922 wordt zelfs verwezen naar documenten die destijds bij de distilleerderij werden bewaard. Daaronder bevond zich een vergunning uit 1796 en er zouden zelfs boekhoudkundige stukken uit 1794 zijn geweest.

Dat betekent niet automatisch dat de Hazelburn Distillery zoals we die later kennen al in 1794 bestond. Het laat wel zien dat er op of rond de plek die met Hazelburn werd geassocieerd al veel eerder werd gedistilleerd.

Illegale whiskyproductie was in deze omgeving in de 18e en vroege 19e eeuw ook niet ongewoon. In dezelfde beschrijving uit 1922 wordt zelfs beweerd dat er in 1725 maar liefst 32 distilleerderijen in de omgeving actief waren. Een groot deel daarvan zal weinig hebben geleken op de grote distilleerderijen die later in Campbeltown verschenen.

Daarmee wordt het verhaal nog ingewikkelder. Want de Hazelburn Distillery die uiteindelijk uitgroeide tot een van de grootste producenten van Campbeltown stond waarschijnlijk niet op de oorspronkelijke locatie.

Historic Environment Scotland vermeldt dat Hazelburn oorspronkelijk aan Longrow stond, met de bijbehorende malt barns in wat tegenwoordig Longrow South is. Waar de eerste distilleerderij precies stond, is tegenwoordig moeilijk vast te stellen. Historische reconstructies plaatsen haar ergens aan het zuidelijke uiteinde van Longrow, in het deel van Campbeltown waar meerdere distilleerderijen dicht bij elkaar stonden. Daar kwam in de 19e eeuw verandering in.

In 1836 werd een veel grotere Hazelburn Distillery gebouwd bij Millknowe. Historic Environment Scotland dateert delen van het overgebleven complex uit dat jaar en vermeldt dat rond 1840 een grote nieuwe distilleerderij op deze locatie werd gebouwd.

Het lijkt er dus sterk op dat Hazelburn in deze periode daadwerkelijk van locatie veranderde. In plaats van de oudere vestiging aan Longrow kwam er een veel groter complex aan Millknowe Road, tussen Millknowe Road en Lochend Street.

Whiskyschrijver Alfred Barnard bezocht Campbeltown in 1885 tijdens zijn beroemde tocht langs de distilleerderijen van het Verenigd Koninkrijk. Zijn verslag geeft een bijzonder gedetailleerd beeld van Hazelburn op het hoogtepunt van zijn bestaan. Barnard schrijft eveneens dat Hazelburn in 1836 was herbouwd. Het complex besloeg ongeveer 3 acres en was voor Campbeltown behoorlijk indrukwekkend. Waar veel distilleerderijen rond één binnenplaats waren gebouwd, had Hazelburn er twee.

Er waren vijf maltings, drie kilns en negen washbacks met ieder een inhoud van 6.000 gallons. Vervolgens kwam de whisky terecht bij drie koperen ketels. Vooral de wash still viel op. Die had een inhoud van 7.000 gallons en was volgens Barnard op dat moment de grootste wash still van Campbeltown. Daarnaast stonden twee kleinere ketels van ieder 1.800 gallons.

Ook de lagercapaciteit laat zien hoe groot Hazelburn was. De distilleerderij beschikte over negen warehouses. Toen Barnard er rondliep, lag daarin ongeveer 302.000 gallons whisky. Volgens de manager konden de pakhuizen samen zelfs ongeveer 500.000 gallons bevatten. In 1885 produceerde Hazelburn 192.000 gallons whisky. De maximale capaciteit lag volgens Barnard op 250.000 gallons per jaar. Er werkten 22 mensen en vanwege de omvang van de productie waren er ook drie medewerkers van de Inland Revenue aanwezig.

De whisky werd destijds simpelweg verkocht als Campbeltown Malt, maar dit zou dus Hazelburn zijn geweest.

Een verslag uit 1922 laat zien dat Hazelburn, inmiddels eigendom van Mackie & Co., flink was gemoderniseerd. De distilleerderij beschikte zelfs over een laboratorium waar met glazen maischvaten, fermentatieflessen en een kleine distilleerketel werd geëxperimenteerd om het productieproces te verbeteren.

Lang kon Hazelburn daar niet meer van profiteren. De whisky-industrie van Campbeltown kreeg het zwaar en ook Hazelburn moest sluiten, volgens sommige bronnen in 1925 en volgens Historic Environment Scotland in 1929. Aan Millknowe Road zijn nog altijd delen van het voormalige complex terug te vinden, waarvan verschillende gebouwen en muren beschermd erfgoed zijn.

Toch verdween de naam Hazelburn niet voorgoed. In 1997 begon Springbank met de productie van een nieuwe whisky onder deze historische naam, zonder daarbij de oorspronkelijke whisky te willen namaken. Hazelburn kreeg een eigen karakter naast Springbank en Longrow: volledig ongeturfd en 3 keer gedistilleerd met alle 3 de distilleerketels van Springbank.

Het resultaat is een lichte, delicate en romige whisky, waarvan de Hazelburn 10 Year Old tegenwoordig de belangrijkste botteling is. De whisky komt dus niet uit de oorspronkelijke Hazelburn Distillery, maar houdt wel de herinnering levend aan een distilleerderij die ooit tot de grootste van Campbeltown behoorde.

Meer Whisky Names Explained? Die vind je hier