Whisky moet altijd minimaal drie jaar in vaten rijpen. Vaak
heeft daar eerder al een andere drank in gezeten, zoals sherry. Maar wat is
eigenlijk het verschil tussen sherry seasoned vaten en sherryvaten? Het maakt
veel voor de smaak uit.
Om het verschil tussen sherry seasoned vaten en sherryvaten
uit te leggen duiken we eerst in beide type vaten. Daarmee wordt meteen het verschil
tussen de beide vaten duidelijk.
Wat zijn traditionele sherry vaten?
Traditionele sherryvaten zijn eikenhouten vaten die
oorspronkelijk zijn gebruikt voor het rijpen van sherry in Spanje. Deze vaten
maken deel uit van een solera-systeem, waarbij de drank over meerdere jaren in
verschillende vaten rijpt en vervolgens wordt overgeheveld.
In sherryvaten zit dus jarenlang sherry voordat het vat
uiteindelijk leeggemaakt wordt en naar een distilleerderij gaat om gebruikt te
worden voor whisky. Door dat jarenlange gebruik betekent het ook dat er diep in
het hout sherry te vinden is.
Dat leverde krachtige invloeden op in de whisky: tonen van
rozijnen, noten, gedroogd fruit en soms een licht oxidatief karakter.
Tegenwoordig worden deze vaten nog maar zelden gebruikt. De
reden is eenvoudig: sherry is mateloos populair voor whisky, maar de drank zelf
is minder populair. Daardoor zijn er veel minder vaten en wordt vaak uitgeweken
naar sherry seasoned vaten.
Wat zijn sherry seasoned vaten?
Die Sherry seasoned vaten worden speciaal geproduceerd voor
de whisky-industrie. Zo zijn de vaten van
The Macallan whisky doorgaans sherry seasoned vaten die in een eigen bodega gemaakt worden. Maar hoe worden die vaten gemaakt? Het proces verloopt in meerdere stappen die we hieronder
toelichten:
- Nieuwe eikenhouten vaten (vaak van Europees of Amerikaans
eiken) worden gemaakt in een kuiperij.
- Deze vaten worden naar Spanje gestuurd.
- Ze
worden gedurende ongeveer 1 tot 3 jaar gevuld met sherry, uitsluitend om het
hout te “seasonen”.
- Daarna worden ze geleegd en naar Schotland verscheept om met
whisky te worden gevuld.
Het doel van deze vaten is niet om nieuwe sherry te
produceren, maar om het hout te verrijken met tonen van de Spaanse drank sherry.
Dit zorgt voor consistente smaakprofielen en controle over de kwaliteit van het
vat. Maar in het vat zit niet zoveel karakter en smaak als de doorgewinterde
sherryvaten.
Wettelijk gezien mogen deze vaten ook niet zomaar “sherry
casks” worden genoemd als ze niet daadwerkelijk zijn gebruikt in de commerciële
sherryproductie. Daarom wordt de term “sherry seasoned” gebruikt.
Wat is het verschil in smaak tussen sherry en sherry
seasoned vaten?
Doordat sherry seasoned vaten op een consistente werkwijze
gemaakt worden is er een minder sterke sherrysmaak, maar wel een consistente
kwaliteit van die smaak. Er ligt in de smaak wat meer nadruk op hout en kruiden
en minder op de wijn en oxidatieve tonen.
Dat is bij sherryvaten niet zo. Daar zijn de tonen van de
wijn uit het vat juist enorm sterk en is er een minder voorspelbaar
smaakprofiel aanwezig. Het hangt tenslotte af van hoe oud het vat precies is en
hoe lang er sherry in gezeten heeft (en wat voor sherry). Deze vaten zijn wel
zeldzaam, dus als je een whisky aantreft met deze rijping weet je dat dat er vaak
ook iets bijzonders in de fles zit.
Als je de volgende keer dus een fles whisky met tonen van
sherry neemt, check dan even goed de fles. Zijn het sherry seasoned vaten, dan
weet je dat dit speciaal gemaakte vaten voor de whisky industrie zijn. Is het
een traditioneel sherryvat, dan is de smaak vaak een verrassing.