Loop een gemiddelde slijterij binnen en de kans is groot dat je
Cragganmore 12 Year Old ergens tussen de bekende Schotse single malts ziet staan. Toch krijgt deze Speyside whisky lang niet altijd dezelfde aandacht als de andere whiskynamen uit de regio. Dat is eigenlijk best vreemd, want achter die klassieke fles gaat een distilleerderij schuil met een paar behoorlijk bijzondere geheimen. ontdek hier een paar van de smakelijke geheimen van Cragganmore.
Cragganmore 12 is al jaren een vaste waarde uit Speyside. De whisky is moutig, bloemig, licht rokerig en behoorlijk complex. Minstens zo interessant als de smaak is de manier waarop de single malt whisky gemaakt wordt. Van vreemde distilleerketels tot een spoorlijn die een belangrijke rol speelde bij de geboorte van de distilleerderij: dit zijn 5 dingen die je waarschijnlijk nog niet wist over Cragganmore 12 Year Old.
Cragganmore werd op deze plek gebouwd vanwege een spoorlijn
Wie in 1869 een distilleerderij wilde bouwen, keek naar goed water en de beschikbaarheid van grondstoffen. Oprichter John Smith keek alleen ook naar ets anders: het spoor. Waarom hij dat deed was strategisch.
Smith koos een plek bij Ballindalloch, vlak bij de rivier de Spey en de Craggan Burn. Maar vrijwel voor de deur liep ook de Strathspey Railway. Dat was geen toeval. De ligging maakte het een stuk eenvoudiger om onder andere kolen en vaten naar de distilleerderij te vervoeren en whisky weer richting de rest van het land te krijgen.
Cragganmore was zelfs de eerste Schotse distilleerderij waarvan de locatie specifiek werd gekozen om te profiteren van de nabijgelegen spoorlijn. John Smith wist duidelijk waar hij mee bezig was. Voordat hij Cragganmore begon, had hij al ervaring opgedaan bij verschillende grote namen uit de whiskywereld, waaronder The Macallan, The Glenlivet en Glenfarclas.
De ketels van Cragganmore zien er behoorlijk vreemd uit
Een element waarmee Cragganmore zich behoorlijk onderscheidt is te vinden in de stillhouse. Loop de gemiddelde Schotse distilleerderij binnen en je ziet grote koperen ketels met sierlijke, lange halzen. Bij Cragganmore is dat dat net even anders.
De spirit stills vallen namelijk op door hun ongebruikelijke vorm. Ze hebben een relatief platte bovenkant en gebruiken T-vormige lyne arms in plaats van de bekende zwanenhals die je bij veel andere distilleerderijen tegenkomt.
De vorm van een distilleerketel beïnvloedt hoe de alcoholdampen zich tijdens het distilleren gedragen en daarmee uiteindelijk ook het karakter van de spirit. Cragganmore houdt daarnaast vast aan zogenaamde worm tubs voor het condenseren van de alcoholdampen. Daarbij loopt de damp door een lange koperen buis die als een soort spiraal door koud water loopt. Het is een traditionele techniek die tegenwoordig lang niet overal meer wordt gebruikt.
Samen helpen deze keuzes
Cragganmore aan zijn rijke en stevige karakter.
Voor Cragganmore bestaat er niet één perfecte fermentatietijd
Nog voordat whisky in een koperen ketel terechtkomt, heeft er een belangrijk proces plaatsgevonden: de fermentatie. Ook daar doet Cragganmore iets interessants. De distilleerderij werkt namelijk niet simpelweg met één vaste fermentatieduur. Er worden zowel kortere als langere fermentaties gebruikt van ongeveer 60 en 90 uur.
Daar zit een gedachte achter. De verschillende fermentatietijden leveren verschillende smaakprofielen op, die uiteindelijk samen bijdragen aan de complexiteit waar Cragganmore om bekendstaat.
Het water voor de productie komt ondertussen uit de Craggan Burn, het stroompje dat langs de distilleerderij loopt. Het zijn precies dit soort details die laten zien dat het karakter van een whisky al lang wordt opgebouwd voordat er überhaupt een druppel spirit in een houten vat verdwijnt.
Cragganmore 12 vertegenwoordigt heel Speyside
Cragganmore 12 is misschien niet de eerste fles die bij iedereen opkomt wanneer je het over Speyside hebt. Toch kreeg de whisky ooit een behoorlijk belangrijke taak.
Cragganmore werd namelijk geselecteerd voor de oorspronkelijke Classic Malts of Scotland. Die serie werd opgezet om verschillende Schotse whiskyregio's te vertegenwoordigen. Daarbij stond Cragganmore voor Speyside. De andere namen in het oorspronkelijke gezelschap waren
Glenkinchie,
Dalwhinnie,
Oban,
Talisker en
Lagavulin.
Dat Cragganmore tussen die namen terechtkwam is interessant. Speyside barst immers van de beroemde distilleerderijen. Toch was het deze whisky die werd uitgekozen om de regio binnen de Classic Malts te vertegenwoordigen.
Cragganmore 12 is veel complexer dan zijn geur doet vermoeden
Dan komen we uiteindelijk bij het belangrijkste onderdeel: de whisky zelf. Cragganmore 12 Year Old is geen zware rokerige whisky waarbij je na het openen van de fles meteen het idee krijgt dat ergens een kampvuur brandt. Sterker nog, de neus begint juist behoorlijk vriendelijk met bloemen, kruiden, honing en vanille.
Pas daarna ontdek je wat meer van het stevige karakter van deze Speyside single malt. In de smaak komt flink wat mout voorbij, samen met zoet hout en sandelhout. Daarachter zit een fruitig karakter om van te smullen. De whisky heeft ook een piepklein vleugje rook, maar dit is verwaarloosbaar.
Dit zijn de tasting notes van de Cragganmore 12:
- Geur: Zoet en bloemig, met kruiden, bloemen en planten die doen denken aan een rivierbedding, gevolgd door honing en vanille.
- Smaak: Stevig en moutig met een hele subtiele rook, zoet hout en sandelhout.
- Afdronk: Lang en moutig met een lichte zoetheid.
Een Speyside whisky die makkelijk over het hoofd wordt gezien
De Cragganmore 12 fles schreeuwt niet om aandacht en de naam duikt minder vaak op dan sommige andere grote Speyside-whisky's. Ondertussen krijg je wel een 12 jaar oude single malt uit een distilleerderij die al sinds 1869 whisky maakt. En daar zit een mooi verhaal achter om tijdens tastings te vertellen.
Zo heb je die vreemde ketels, de traditionele worm tubs, verschillende fermentatietijden en het verhaal van een distilleerderij die bewust naast het spoor werd gebouwd. Cragganmore 12 laat mooi zien dat een klassieke fles niet saai hoeft te zijn.
De volgende keer dat je hem ergens in het schap ziet staan, kijk je waarschijnlijk toch even anders naar dat etiket.
Mede mogelijk gemaakt door Diageo. Nix18. FAQ
- Is Cragganmore 12 een rokerige whisky?
Nee. Er is een piepklein beetje rook aanwezig, maar het is over het algemeen juist een hele fruitige whisky. - Waar komt Cragganmore whisky vandaan?
Cragganmore wordt gemaakt bij Ballindalloch in Speyside, Schotland. De distilleerderij werd in 1869 opgericht door John Smith en gebruikt water uit de Craggan Burn. - Waarom is Cragganmore 12 bijzonder?
De distilleerderij gebruikt onder meer ongebruikelijk gevormde spirit stills, traditionele worm tubs en verschillende fermentatietijden. Daarnaast was Cragganmore de Speyside-vertegenwoordiger binnen de oorspronkelijke Classic Malts of Scotland.