Waarom draagt deze bekende Schotse whisky de naam van een zwarte rots?

Wie weleens een fles Cardhu whisky heeft gezien, zal waarschijnlijk niet meteen aan een zwarte rots denken. Toch is dat precies waar de naam van deze bekende Speyside whisky naar verwijst. Maar achter die naam schuilt meer dan alleen een stukje Schotse natuur. De distilleerderij heette namelijk lange tijd anders en heeft bovendien een behoorlijk bijzondere geschiedenis.

In deze editie van Whisky Names Explained duiken we in het verhaal achter Cardhu. En daarvoor moeten we terug naar een Schotse boerderij waar ooit illegaal whisky werd gestookt.

Cardhu is afkomstig uit het Schots-Gaelisch en wordt doorgaans vertaald als 'zwarte rots'. De naam wordt in verband gebracht met de woorden Carn Dubh, die naar een donkere rots of rotsachtige heuvel verwijzen.

De naam heeft daarmee alles te maken met de omgeving waarin de whisky wordt gemaakt. Cardhu ligt bij Knockando, midden in de Schotse Speyside. Het gebied staat bekend om zijn heuvels, groene landschappen en natuurlijk de vele whiskydistilleerderijen.

Toch stond er niet altijd Cardhu op de gebouwen van de distilleerderij. Wie oude documenten over de whisky bekijkt, komt namelijk een andere naam tegen: Cardow. Dat was de naam van de boerderij waar het allemaal begon en lange tijd ook de officiële naam van de distilleerderij. De whisky werd echter al onder de naam Cardhu verkocht voordat de distilleerderij zelf officieel zo ging heten.

Om te begrijpen hoe Cardhu ontstond, moeten we terug naar het begin van de 19e eeuw. John Cumming en zijn vrouw Helen maakten destijds whisky op hun boerderij in Speyside. Dat gebeurde aanvankelijk zonder vergunning, iets wat in Schotland in die tijd bepaald niet ongewoon was.

Vooral Helen Cumming speelde een opvallende rol in het verhaal. Volgens de verhalen waarschuwde ze andere illegale whiskystokers wanneer belastinginspecteurs in de buurt waren. Daarvoor zou ze zelfs een rode vlag hebben gebruikt. In 1824 kreeg de familie een officiële vergunning om whisky te produceren. Daarmee werd Cardow een legale distilleerderij.

De naam Cardhu raakte later steeds meer verbonden aan de whisky zelf. In plaats van de verengelste schrijfwijze Cardow werd gekozen voor een naam die dichter bij de Schots-Gaelische oorsprong lag. Pas in de 20e eeuw werd Cardhu ook officieel de naam van de distilleerderij.

Er is nog iets opvallends aan Cardhu. Waar de Schotse whiskywereld lange tijd vooral door mannen werd gedomineerd, speelden bij deze distilleerderij juist vrouwen een belangrijke rol.

Na Helen Cumming was het Elizabeth Cumming die de distilleerderij verder ontwikkelde. Onder haar leiding werd in 1886 een nieuwe, grotere distilleerderij gebouwd. De oude distilleerketels werden verkocht aan William Grant, die ze gebruikte bij de oprichting van Glenfiddich. Daarmee heeft Cardhu dus ook een bijzondere connectie met een andere bekende naam uit de Schotse whiskywereld.

In 1893 werd de distilleerderij verkocht aan John Walker & Sons. De whisky zou vervolgens een belangrijke rol gaan spelen in de blends van Johnnie Walker. Tegenwoordig is Cardhu nog altijd een bekende Speyside single malt, met onder meer de Cardhu 12 Year Old als een van de vaste bottelingen.

Wie nu een glas Cardhu inschenkt, drinkt dus niet alleen whisky uit een van de bekendste whiskygebieden van Schotland. Achter die naam gaat ook een verhaal schuil over een oude boerderij, illegale whiskyproductie en twee vrouwen die een belangrijke rol speelden in de geschiedenis van de distilleerderij.