Van vliegtuighangar tot wereldwijde erkenning: het verhaal achter Starward whisky (Distilleerderij Donderdag)

Als je aan single malt whisky denkt, komt al snel uit bij Schotland, Ierland of Japan. Maar ook aan de andere kant van de wereld wordt behoorlijk wat lekkere whisky gemaakt. In het Australische Melbourne staat namelijk een distilleerderij die het maken van whisky net even anders aanpakt. Denk aan lokale ingrediënten, Australische wijnvaten en een klimaat dat behoorlijk onvoorspelbaar kan zijn. We hebben het natuurlijk over Starward.

De distilleerderij bestaat pas 20 jaar, maar heeft in die jaren wereldwijd al een behoorlijke reputatie opgebouwd. Het begon ooit als een ambitieus plan van whiskyliefhebber David Vitale, maar groeide al heel snel uit tot bekend én geliefd whiskymerk.

Voor de start van het verhaal van Starward gaan we terug naar 2007. In dat jaar besluit David Vitale dat het tijd is voor een whisky met een echt Australisch karakter. Vitale groeide op in een Italiaans gezin in Melbourne, waar lekker eten en samen aan tafel zitten een belangrijke rol speelden. Daarnaast was hij een groot liefhebber van speciaalbier.

De liefde die Vitale voor de godendrank heeft ontstond toen hij ontdekte hoeveel overeenkomsten er eigenlijk zijn tussen bier en single malt whisky. Hij raakte steeds meer geïnteresseerd in het distilleren en kreeg het idee om zelf een whisky te maken die aansloot bij de eetcultuur van Melbourne.

In plaats van naar Schotland te kijken, zocht hij zijn inspiratie vooral dichter bij huis. Australië had immers al een uitstekende reputatie opgebouwd met wijn. Waarom zou dat met whisky niet kunnen?

Voor zijn plannen vond Vitale een onderkomen in een voormalige vliegtuighangar van Qantas op Essendon Fields, vlak bij Melbourne. Geen eeuwenoud gebouw met een indrukwekkende geschiedenis, maar een oude hangar waar hij aan zijn whiskydroom kon werken. Hier werd de basis gelegd voor Starward.

Bij de ontwikkeling van zijn whisky stond Vitale voor een belangrijke keuze. Hij kon de veilige weg nemen en gebruikmaken van traditionele bourbonvaten, zoals veel andere distilleerderijen dat deden. Maar hij besloot iets anders te proberen.

De eerste whisky van Starward, Solera, rijpte in vaten waarin eerder Australische Apera had gezeten. Dit is een versterkte wijn die vergelijkbaar is met sherry. De vaten zorgden voor rijke smaken van gedroogd fruit en zoetigheid, maar Vitale wilde verder kijken.

Zijn aandacht ging uit naar de Australische wijnindustrie. Vooral de rode wijnen uit de omgeving van Melbourne boden interessante mogelijkheden. Hij besloot daarom zijn whisky te laten rijpen in vers geleegde rode wijnvaten.

Dat was destijds een behoorlijke gok. Niemand wist precies hoe de jonge whisky zich in deze vaten zou ontwikkelen. Misschien zou de wijn te veel invloed krijgen of zou het hout simpelweg niet goed samengaan met het distillaat. Bovendien kost whisky maken behoorlijk wat tijd en geld. Een mislukte rijping zou dus een flinke tegenvaller zijn. Toch zette Vitale door en met succes, want juist die Australische rode wijnvaten groeiden uit tot het handelsmerk van Starward.

Niet alleen de wijnvaten maken Starward anders dan veel traditionele whiskydistilleerderijen. Ook het klimaat van Melbourne speelt een belangrijke rol.

De Australische stad staat bekend om haar wisselvallige weer. Het ene moment kan de zon volop schijnen, terwijl het even later flink afkoelt. Melbourne wordt daarom ook wel een stad genoemd waar je 4 seizoenen op 1 dag kunt meemaken.

Voor de rijping van whisky zijn die temperatuurverschillen interessant. Door de afwisseling van warmte en kou zet het hout van de vaten uit en krimpt het weer. Hierdoor komt de whisky regelmatig intensief in contact met het hout en neemt hij smaken en aroma's uit het vat op.

Bij Starward wordt daar bewust gebruik van gemaakt. De distilleerderij werkt met Australische granen en haalt veel van haar grondstoffen uit de omgeving. Ook de wijnvaten komen van wijnproducenten die op ongeveer 1 dag rijden van Melbourne zitten.

Die vaten worden na het legen zo snel mogelijk naar de distilleerderij gebracht, zodat er nog zoveel mogelijk invloed van de oorspronkelijke wijn aanwezig is. Vooral vaten waarin eerder shiraz en cabernet sauvignon hebben gerijpt, zijn belangrijk voor de herkenbare fruitige stijl van Starward.

De oude vliegtuighangar was een mooie plek om te beginnen, maar naarmate Starward groeide, werd het tijd voor een groter onderkomen.

De distilleerderij verhuisde daarom naar Port Melbourne, waar meer ruimte kwam voor de productie en verdere ontwikkeling van de whisky's. Ook werd er geïnvesteerd in moderne apparatuur waarmee zuiniger kan worden omgegaan met water, gas en elektriciteit.

Wat opvalt aan Starward is dat er niet alleen mensen met een achtergrond in whisky werken. Ook voormalige bierbrouwers en wijnmakers maken deel uit van het team. Die verschillende achtergronden passen goed bij de manier waarop de distilleerderij werkt.

Want hoewel Starward gebruikmaakt van bekende whiskytechnieken, is het bedrijf niet bang om met nieuwe ideeën te experimenteren. Zo is er ooit zelfs eigen gemberbier gebrouwen om whisky vervolgens in de gebruikte vaten te laten rijpen.

Inmiddels heeft Starward verschillende whisky's op de markt gebracht. De eerste ooit is Solera, een single malt die rijpt in Australische Apera-vaten. Deze whisky heeft een rijk karakter met tonen van gedroogd fruit, zoetigheid en kruiden.

Een andere bekende whisky is Starward Nova. Hiervoor worden Australische rode wijnvaten gebruikt, waaronder vaten waarin eerder shiraz, cabernet sauvignon en pinot noir hebben gezeten. Dat zorgt voor een fruitige whisky met tonen van rood fruit, kruiden en eikenhout.

Ook Starward Left-Field is een bekende naam binnen het assortiment. Deze single malt werd ontwikkeld met onder meer de Europese whiskyliefhebber in gedachten en rijpt volledig in Franse eikenhouten rode wijnvaten. Wie liever wat meer kracht in het glas heeft, kan kijken naar Starward 100 Proof, een whisky met 50% alcohol en een voller karakter.

Daarnaast experimenteert de distilleerderij regelmatig met bijzondere vatrijpingen. Zo verscheen er een whisky die na rijping in rode wijnvaten nog 18 maanden doorbracht in vaten waarin eerder geturfde whisky had gezeten. Daarmee kreeg de kenmerkende fruitige stijl van Starward ineens een rokerig randje.

Dat Starward met zijn eigen aanpak behoorlijk wat indruk weet te maken, bleek in 2022. Tijdens de San Francisco World Spirits Competition werd de distilleerderij uitgeroepen tot Most Awarded Distillery of the Year. Een flinke prestatie voor een whiskymerk dat pas 15 jaar eerder was opgericht.

Datzelfde jaar vierde Starward zijn 15-jarig bestaan met de speciale whisky Vitalis. Deze limited edition werd samengesteld uit 6 verschillende whiskypartijen die ieder een stukje van de geschiedenis van de distilleerderij vertegenwoordigen. De naam is een verwijzing naar oprichter David Vitale.

Ook in Nederland krijgt het Australische merk inmiddels meer aandacht. Sinds 1 oktober 2026 verzorgt De Monnik Dranken de distributie van Starward in Nederland. Daarmee worden de whisky's uit Melbourne ook voor Nederlandse whiskyliefhebbers beter bereikbaar.

Wat in 2007 begon met een idee en een oude vliegtuighangar, is uitgegroeid tot een distilleerderij die wereldwijd bekendstaat om haar whisky's uit Australische wijnvaten. En hoewel Starward nog relatief jong is, heeft het merk in korte tijd al een behoorlijke geschiedenis opgebouwd.

De combinatie van lokale ingrediënten, het wisselvallige klimaat van Melbourne en de invloed van rode wijnvaten geeft de whisky's een eigen karakter. Daarbij blijft de distilleerderij experimenteren met nieuwe smaken en bijzondere vaten.

Wie dus eens wat anders wil proberen dan de vertrouwde Schotse single malts, kan gerust een kijkje nemen bij Starward. Misschien ontdek je wel dat Australië op whiskygebied meer te bieden heeft dan je vooraf zou denken.

Heb jij al eens een whisky van Starward geproefd? Laat het ons weten in de reacties hieronder.