
Mis geen whisky nieuws, reviews en opvallende releases meer.
Voeg Whisky Monkeys toe als Google favorietWie wel eens een oude sherrywhisky uit de jaren zeventig of tachtig heeft geproefd, weet dat sommige van die whisky’s behoorlijk anders kunnen smaken dan moderne bottelingen. Donker, stroperig, vol rozijnen, karamel en gedroogd fruit.
Dat wordt vaak volledig toegeschreven aan fantastische oude sherryvaten. Maar er speelde soms nog iets anders mee. Een goedje met de naam paxarette. Dat werd niet zomaar in de whisky gegoten, maar het kwam er uiteindelijk wel heel dichtbij.
Wat is paxarette en wat doet het met de smaak van whisky?
Paxarette, ook wel pajarete genoemd, komt oorspronkelijk uit Zuid-Spanje. Het was een zeer zoete wijnachtige vloeistof die onder andere werd gemaakt met geconcentreerde druivenmost en versterkte wijn.
Denk qua smaak aan iets donkers en intens zoals rozijnen, gebrande suiker, stroop en gekaramelliseerd fruit. Dit is doorgaans ook het soort smaken waar liefhebbers van zwaar gesherryde whisky waarschijnlijk niet direct bezwaar tegen zouden hebben. Dat hadden Schotse whiskyproducenten vroeger ook al door en dus werd er volop ingezet op deze vaten.
Lees ook
Waarom kwam paxarette in de whiskywereld terecht?
In de negentiende en twintigste eeuw waren sherryvaten ontzettend belangrijk voor de Schotse whiskyindustrie. Whiskyproducenten ontdekten dat whisky die in deze vaten rijpte een aantrekkelijke donkere kleur en rijke smaak kreeg.
Alleen ontstond er een probleem. Goede sherryvaten waren niet onbeperkt beschikbaar en oude vaten verloren na meerdere vullingen steeds meer van hun invloed. In plaats van zo'n vat af te schrijven, hadden producenten een oplossing: het vat kreeg simpelweg een flinke oppepper met paxarette. De behandeling ging behoorlijk ver.
Een kleine hoeveelheid paxarette werd in een gebruikt vat gedaan. Vervolgens kon het vat onder druk worden gezet, waardoor de vloeistof in het hout werd gedrukt. Volgens technische beschrijvingen uit de whiskyindustrie ging het bijvoorbeeld om ongeveer een halve liter per hogshead en ongeveer een liter per butt. Daarna werd het vat gedurende korte tijd onder druk gezet.
Daarna kon er weer whisky in. Een moe sherryvat kreeg zo als het ware een tweede jeugd.
Smaakte oude sherrywhisky daardoor anders?
Paxarette werd jarenlang op grote schaal gebruikt. Daardoor is het goed mogelijk dat een deel van het typische karakter dat tegenwoordig wordt geassocieerd met oude sherrywhisky niet alleen uit het sherryvat zelf kwam. Ook het goedje in de vaten kan daarbij een rol hebben gespeeld.
Whiskyhistoricus en journalist Dave Broom schreef zelfs dat vrijwel iedere distilleerderij of bottelarij vroeger een voorraad van de paxarette bij de hand kon hebben. Wanneer een leeg sherryvat te weinig kleur of karakter leek te geven, kon het opnieuw worden behandeld. Er bestaan zelfs verhalen dat mensen rond Kerstmis bij distilleerderijen paxarette kwamen halen om het in hun kerstpudding te verwerken.
Aan het einde van de jaren tachtig veranderden de regels rond Scotch whisky. De behandeling werd uiteindelijk gezien als een manier om extra smaak aan whisky toe te voegen. Daarmee paste paxarette niet meer binnen de regels voor Scotch whisky en verdween de techniek uit de Schotse whiskyproductie.
Lees ook
Paxarette is nooit helemaal verdwenen
Hier krijgt het verhaal nog een leuke draai. Uit Schotland is paxarette grotendeels weg, maar wereldwijd niet. Er zijn producenten buiten Schotland die opnieuw experimenteren met technieken die sterk lijken op de oude paxarettebehandeling. De reden is eigenlijk dezelfde als honderd jaar geleden: goede sherryvaten zijn duur en schaars.
Meer weetjes ontdek je in deze Wist je dat hub.
FAQ
- Wat is paxarette?
Paxarette, ook wel pajarete genoemd, is een zeer zoete, wijnachtige vloeistof uit Zuid-Spanje. Het heeft intense smaken van onder meer rozijnen, stroop, gebrande suiker en gekaramelliseerd fruit. - Waarom werd paxarette gebruikt bij whisky?
Schotse whiskyproducenten gebruikten paxarette om oude, minder actieve sherryvaten nieuw leven in te blazen. De vloeistof werd in het hout gedrukt, zodat het vat opnieuw meer kleur en smaak aan de whisky kon afgeven. - Waarom wordt paxarette niet meer gebruikt voor Scotch whisky?
Aan het einde van de jaren 80 veranderden de regels. De behandeling met paxarette werd gezien als een manier om extra smaak aan whisky toe te voegen en paste daardoor niet meer binnen de regels voor Scotch whisky.
Lees ook
loading
POPULAIR NIEUWS

Whisky Cadeautips: 24 verrassingen die december extra bijzonder maken

Update - Dit is je laatste kans om hele unieke whisky's te scoren (mis het niet!)

Wat zit er in de adventskalender van Whisky Monkeys? Alle whisky’s op een rij

Wist je dat deze rokerige whisky speciaal voor Sinterklaas is gemaakt?

Interview: Hoe twee whiskyliefhebbers van hun slijterij een whiskyparadijs maakten

Winnaars bekend - Win gratis tickets voor Whisky Festival Groningen 2026 in de Akerk

Lagavulin 8 vs Lagavulin 16: waarom de jongste Islay single malt whisky zomaar kan winnen

Review: St. James's blend: een buitengewoon smaakvol whisky ongeluk

Whisky Cadeautips: Bruichladdich Yellow Submarine III is een bijzonder cadeau met een bizar verhaal

Een bijzondere tasting bij The Barrel Smuggler met opvallend smaakvolle whisky's
Laatste reacties
- Wederom mooi artikel! Nog een extra 'wist je dat' over Glen Garioch. Wist je dat Glen Garioch de steilste Line Arms hebben? Imposant om te zien!
FrankErkens18-11-2026 - Dat Dalwhinnie één van de koudste distilleries is kan ik beamen... Toen we de distillery bezochten in Maart 2024 lag er heel mooi sneeuw. Qua beleving en aangezicht ronduit schitterend! Echter waren ze op dat moment op de WC's aan het verbouwen in het Visitor Centre waardoor we gebruik moesten maken van een buiten unit... Heerlijk met -5 graden binnen naar de WC gaan! Maar dankzij onder andere twee 30y oude Dalwhinnie's (2019 & 2020) blijft dit juist een mooie en leuke herinnering.
FrankErkens16-11-2026 - Hopelijk wordt dan snel bekend welke 'geselecteerde gespecialiseerde whiskywinkels' het zijn, ben namelijk geen fan van bestellen via een UK webshop met alle extra kosten...
FrankErkens13-11-2026 - Eigenlijk is dit toch uiteindelijk het beste nieuws dat je kan horen in dit geval!
FrankErkens12-11-2026 - In het dorpje Aberfeldy voor het eerst kennis gemaakt met Schotse Koffie, en natuurlijk met Aberfeldy 12 erin! Ronduit genieten, ik heb vervolgens deze fles ook gekocht voor de Schotse koffie thuis, maar ook om zo te drinken is deze top. Soms wissel ik voor de Schotse koffie ook af met de Singleton 12! Onlangs nog de Aberfeldy 12y Madeira Cask gekocht en deze is ook echt top! Extra tip: met zelf gemaakte pudding is de Glenfiddich erdoor ook zeker niet verkeerd!
FrankErkens12-11-2026 - Alles is ingetrokken, er heeft zich een nieuwe eigenaar gemeld.Caskstrength0112-11-2026
- Eind Oktober nog even snel de Glenfiddich Distillery bezocht (mijn 4e keer) en in de Whisky Lounge deze whisky (met opzet) uitgezocht voor onze groep. Ik moet eerlijk bekennen dat de whisky oké was maar heeft ons allen 4 niet weten te imponeren, wat we wel hoopte met de 5 vaten die gebruikt waren. In alle eerlijkheid hadden ze deze beter kunnen bottelen op 50% en dan was die beter tot zijn recht gekomen maar helaas. Misschien toch wat minder geld naar Marketing en wat meer geld voor de whisky zelf in dit geval. Bij Glenfiddich begon het ooit allemaal voor mij in Juli 2015. Daarom ook bij dit bezoek mijn eigen Distillery Exclusive mogen bottelen en labelen. 15y oud op Sherry, Bourbon & New Wood vaten (56,7%). En met deze speciale fles mijn 'milestone' bereikt: 20ste fles van Glenfiddich. Daarnaast is er niks mooiers dan om 07:30 uur lekker te rennen over het terrein van Glenfiddich & Balvenie!
FrankErkens11-11-2026 - Ik zag de foto. Wat ontzettend leuk!
M0nkey11-11-2026 - Dat klink echt geweldig!
M0nkey11-11-2026 - Op de valreep! Gelukkig had ik deze nog niet gekocht (staat nog steeds in mijn Bol verlanglijst) en was deze op voorraad bij de lokale Bruna in Landgraaf!
FrankErkens11-11-2026



