Als je whisky in gezelschap drinkt, dan hef je niet zomaar
je glas met het woord ‘proost’. Het juiste woord in Schotland is ‘Slàinte Mhath’.
Maar wat betekent dat eigenlijk en waar komt het vandaan? In deze
How to Whisky
duiken we daar in.
Het is vandaag International Scotch Day. Dat is de perfecte
dag om uit te pluizen waarmee de Schotten en andere whiskyliefhebbers zo vaak
proosten.
Wat betekent Slàinte Mhath?
Over de betekenis van Slàinte Mhath kunnen we vrij kort
zijn. Het is Gaelic voor ‘goede gezondheid’. Het is de Schotse manier om ‘cheers’
of ‘proost’ te zeggen. Alleen de lading van deze woorden is iets groter dan een
eenvoudige proost.
Je wenst iemand namelijk letterlijk gezondheid toe. Die
betekenis past als gegoten bij whisky. Het is tenslotte een drank die je niet
achteroverslaat, maar eentje waar je bij stil staat.
Natuurlijk is het schrijven en weten wat het betekent één
ding, maar je moet ook weten hoe je het zegt. Net als sommige namen van whisky’s
en distilleerderijen kan dat lastig zijn. Fonetisch klinkt het ongeveer als ‘Slawn
cha va’.
Waar komt Slàinte Mhath vandaan?
Gaelic is een eeuwenoude taal die we snel aan Schotland koppelen,
maar daar niet ontstaan is. Het Schots-Gaelisch is afkomstig uit het noorden
van Ierland en werd rond de 4e en 5e eeuw naar Schotland gebracht.
De sprekers werden de Gaels genoemd. Zij trokken van Ierland
naar Schotland en daardoor verspreidde de taal zich uiteindelijk over dat hele
land.
Fun fact: Slàinte Mhath bestaat ook in het
Iers-Gaelisch. Daar wordt het gespeld als Slàinte Mhaith. De uitspraak is
vrijwel hetzelfde en de betekenis exact gelijk. Goede gezondheid dus, aan beide
kanten van de zee.
Een reactie die je meteen een whisky pro maakt
Wordt er tegen jou Slàinte Mhath gezegd? Dan kun je
antwoorden met dank je wel of ook simpelweg Slàinte Mhath terugzeggen. Alleen
als je echt iemand wil verrassen, zeg je: ‘do dheagh shlainte’ (fonetisch: doe jaw
slawn-cha).
Dit betekent ‘op jouw goede gezondheid’. Deze uitspraak is
niet bij veel mensen bekend en als je dit zegt,
Hoe gebruik je Slàinte als een whiskykenner?
Als je op de juiste manier wil proosten met de woorden Slàinte
Mhath, dan is er een ritueel om je aan te houden. Zie het als een soort whisky
etiquette. Hieronder vind je de stappen om te doorlopen:
- Hef je glas
- Maak oogcontact
- Zeg Slàinte Mhath
- Neem een slok
Neem deze tips mee voor de volgende keer als je in goed gezelschap
bent.